In bezet Palestijns gebied staat de maatschappelijke ruimte onder enorme druk. Toch gaan organisaties als REFORM onvermoeid door. Want ook in tijden van oorlog verdwijnt burgerparticipatie niet.
Bewegingsvrijheid is in de bezette Palestijnse gebieden geen vanzelfsprekendheid. Wie zich van stad naar stad wil verplaatsen, botst op controles. Wie zich wil organiseren, heeft te maken met streng toezicht. Wie iets wil zeggen, moet opletten. Ondertussen neemt het vertrouwen in instituties verder af. Zeker in vluchtelingenkampen, waar de oorlog en crisissen diepe sporen hebben nagelaten.
Gewoon doorgaan, maar dan anders
Toch stopt REFORM (de Palestinian Association for Empowerment and Local Development) niet. Als partner van Hivos in ons programma Connect, Defend, Act! werkt de organisatie aan iets wat in deze context bijna radicaal voelt: ruimte voor mensen om samen na te denken, te spreken en te handelen.
Werken onder constante druk vraagt om wendbaarheid. Daarom werkt REFORM in bezette Palestijnse gebieden met getrainde jongeren en vrouwen die in hun eigen gemeenschap actief zijn. Zij kunnen het werk voortzetten wanneer medewerkers van REFORM niet kunnen reizen vanwege veiligheidsrisico’s. Als de situatie escaleert, schakelt de organisatie over op noodplannen met aangepaste logistiek en andere werkwijzen.
Via Connect, Defend, Act! brengt REFORM Palestijnse jongerengroepen, vrouwenorganisaties en kennisinstellingen bij elkaar. Samen brengen ze uitdagingen in kaart, versterken ze elkaar en leren ze van elkaar met als doel de ruimte voor burgerparticipatie te beschermen, ook in oorlogstijd.
Culturele Cafés
De kern van het werk van REFORM zijn de Culturele Cafés. Dit zijn bijeenkomsten waar vrouwen en jongeren samen praten over de politieke, sociale en economische uitdagingen die hun leven beïnvloeden. Het afgelopen jaar vonden meer dan 70 Culturele Cafés plaats op de Westelijke Jordaanoever. In vluchtelingenkampen zijn het vaak de enige plekken waar mensen zich veilig genoeg voelen om openlijk te spreken.
“Door de Culturele Cafés heb ik mezelf en mijn gemeenschap zien groeien,” zegt een jonge deelnemer. “Ik durf nu op te komen en me uit te spreken voor de inclusie van jongeren.”
Meer dan een gesprek
Wat de Culturele Cafés bijzonder maakt, is niet zozeer de gesprekken maar de uitkomsten daarvan. Deelnemers identificeren gezamenlijke problemen, bedenken oplossingen en gaan soms rechtstreeks in gesprek met lokale bestuurders. In gebieden waar jongeren zich al jaren buitengesloten voelen, geeft dat een nieuw gevoel van zeggenschap.
Op sommige plekken hebben de Culturele Cafes nog een andere, onverwachte functie vervuld. In het noorden van de Westelijke Jordaanoever (regio’s als Jenin en Nablus, waar militaire invallen, ontheemding en onzekerheid schering en inslag zijn) werden de bijeenkomsten een belangrijke plek voor mentale ondersteuning. Bij het ontbreken van toegang tot professionele zorg, is het samenkomen en elkaar horen en steunen een essentiële vorm van collectieve zorg geworden.
Hala Morrar van REFORM: “Het Culturele Café is een veilige plek die sociale verschillen overbrugt en jongeren in staat stelt om uitdagingen te bespreken en samen sterker te worden.”
Over Connect, Defend, Act!
Met het programma Connect, Defend, Act! steunt Hivos organisaties en mensenrechtenverdedigers in Colombia, Indonesië, Malawi en het bezette Palestijnse gebied. We helpen hen om zich beter te organiseren, veiliger te werken en hun stem te laten horen. Ook als de ruimte daarvoor steeds kleiner wordt. Extra aandacht gaat uit naar groepen die het meest onder druk staan: vrouwen, jongeren en mensen op de vlucht.
