Roze Filmdagen: Onir ontroert met Award-vertoning van We Are Faheem & Karun
Dit jaar gaat de Hivos Free to be Me Award naar de Indiase regisseur Onir voor zijn film We Are Faheem & Karun. De film is opgenomen in Kashmir en vertelt het verhaal van een liefde die zich afspeelt tegen de achtergrond van politieke en sociale spanningen. Tijdens de Award-vertoning bij de Roze Filmdagen nam Onir de prijs persoonlijk in ontvangst.
Een volle zaal op vrijdagavond in het Ketelhuis tijdens de Roze Filmdagen, waar moderator Anne-Fleur Schippers in gesprek gaat met de filmmaker. “Ik ben zo vereerd om hier te zijn en deze prijs te mogen ontvangen”, vertelt Onir. Al twintig jaar maakt hij queer cinema in India.
We Are Faheem & Karun is de eerste queer love story uit Kashmir. De film volgt Karun, een Indiase grenswacht, en Faheem, een student uit Kashmir. Tijdens een ontmoeting bij een controlepost ontstaat een onmiddellijke aantrekkingskracht, maar hun liefde is bijna onmogelijk. Niet alleen moeten ze hun gevoelens verbergen, ook religie, politieke spanningen en eeuwenoude conflicten staan in de weg.
Een film met obstakels
De film is met omwegen en hindernissen tot stand gekomen, wat tekenend is voor veel queer makers die hun verhalen willen vertellen of gewoon willen ‘zijn’. “Ik ben moe van het feit dat wij, queer mensen, ons bestaan moeten blijven bevechten en niet kunnen leven zoals we willen,” zegt Onir tegen het publiek. Toch is hij vastberaden om queer verhalen te blijven vertellen. “Dat is wie ik ben en wat ik doe.”
Toen hij het script van de film moest voorleggen aan het ministerie van Defensie, werd het afgewezen. Zonder duidelijke uitleg. En enkele maanden later werd zelfs in het parlement gezegd dat de film “een bedreiging voor de nationale veiligheid” zou zijn. Voor Onir was dat juist reden om door te gaan. “Het idee dat mijn identiteit gevaarlijk zou zijn, was voor mij onaanvaardbaar.”
Zelf gefinancierd, op eigen risico
Toen financiers zich terugtrokken, besloot hij de film zelf te financieren. “Ik gebruikte geld uit mijn vrijgekomen levensverzekering, spaargeld en een banklening.” Uiteindelijk is het project grotendeels zelf geproduceerd. Volgens Onir is onzichtbaar zijn altijd iets geweest waar hij tegen vecht. Op dit punt in zijn leven vindt hij dat zwijgen geen optie meer is: “Stilte is onacceptabel.”
Omdat het script officieel was afgewezen en de film zich afspeelt in een gevoelig grensgebied, moest Onir creatief zijn. “Ik veranderde het personage van een legerman op papier in een ‘security guard’ en gaf de film tijdelijk een andere titel voor vergunningen”, vertelt hij. “In de synopsis noemde ik het een verhaal over vriendschap. Niet gelogen, maar ook niet volledig waar. Zo kon ik toch draaien.”
Stilte is onacceptabel.
Een historische vertoning in Kashmir
Onir vertelt over de eerste vertoning van de film in Kashmir. “Ik verwachtte zo’n 40 bezoekers. Er kwamen er 120. Niemand liep de zaal uit”, vertelt hij. “Mensen vertelden dat ze voor het eerst voelden dat dit verhaal ook over hen ging.”
Ook in het Ketelhuis zijn er bezoekers die herkenning en representatie vinden en Onir bedanken voor zijn film. Op de vraag wie hem geïnspireerd heeft, noemt hij zichtbaar geëmotioneerd zijn ouders. Ze zijn niet lang geleden kort na elkaar overleden, maar hun steun blijft voor hem een drijfveer: “Zij hebben me altijd het gevoel gegeven dat ik mezelf kon zijn en me overal in gesteund, ook als dat betekende dat ik me moest verzetten.”
Hivos & Roze Filmdagen
Hivos en de Roze Filmdagen werken samen om queer verhalen van over de hele wereld een podium te geven. Dit jaar reikten we voor de negende keer de Hivos Free to be Me Award uit. Met deze prijs geven we erkenning aan filmmakers die, ondanks de risico’s, queer films maken in landen waar het allesbehalve vanzelfsprekend is om veilig jezelf te kunnen zijn. We Are Kaheem & Farun is daar een krachtig voorbeeld van.
Als langjarige partner van de Roze Filmdagen blijft Hivos zich inzetten voor een wereld waarin ieders verhaal gehoord en gezien wordt. Want zoals Onir zelf zei: “Stilte is onacceptabel.”
