Onderzoeksjournalistiek als wapen voor de burgerbeweging in Malawi
In Malawi is onafhankelijke journalistiek geen vanzelfsprekendheid. Het land kampt met beperkte toegang tot informatie, diepgewortelde corruptie en een kwetsbare persvrijheid. Midden in deze uitdagingen staat het Platform voor Onderzoeksjournalistiek (PIJ). Deze organisatie vult een belangrijk gat: ze doet diepgravend onderzoek naar de problemen die Malawianen raken. Hun doel? Machtsmisbruik aan de kaak stellen, corruptie blootleggen en de democratie versterken.
Met ons programma Connect, Defend, Act! helpen we organisaties die opkomen voor mensenrechten, transparantie en burgerparticipatie. In Malawi, waar verantwoording en transparantie onder druk staan, is deze samenwerking cruciaal. Daarom steunen we daar onder andere PIJ, omdat onafhankelijke media essentieel zijn voor een gezonde democratie.
Onder druk, maar onvermoeibaar
PIJ legt al jarenlang schandalen bloot, van internationale corruptiezaken tot lokale fraude die burgers miljoenen kost. Hun onderzoeken brengen zwakke plekken in de overheid aan het licht en dagen machthebbers uit. Maar dit werk is niet zonder gevaar.
Begin 2024 publiceerde PIJ-directeur Gregory Gondwe een artikel over verdachte betalingen aan een zakenman met twijfelachtige contracten. Kort daarna werd Gondwe gearresteerd. De politie eiste dat hij zijn bronnen prijsgaf en nam zijn apparaten in beslag. Niet veel later werd de website van PIJ gehackt. Dit zijn geen incidenten: journalisten in Malawi worden regelmatig aangeklaagd voor hun werk en media krijgen te maken met licentie-intrekkingen of censuur.
Een strijd voor persvrijheid
Deze gebeurtenissen tonen een zorgwekkende trend: wetten en maatregelen die ogenschijnlijk voor orde zorgen, worden gebruikt om de persvrijheid in te perken. Voor PIJ is het een dagelijkse uitdaging om onafhankelijk te blijven. Toch gaan ze door, omdat hun werk burgers helpt om weloverwogen keuzes te maken en de overheid verantwoordelijk te houden.
PIJ is meer dan een mediabedrijf. Het is een symbool van de strijd voor vrije meningsuiting en het recht op informatie. De samenwerking met Hivos helpt PIJ om hun onderzoeksjournalistiek te verdiepen en weerbaarder te worden tegen druk van buitenaf. Golden Matonga, co-directeur van PIJ, benadrukt: “Deze samenwerking toont het vertrouwen in ons werk. We willen niet alleen misstanden aanpakken, maar ook de hele mediasector versterken in het digitale tijdperk.”
Een gezamenlijke visie
Hivos en PIJ delen een doel: een samenleving waar burgers toegang hebben tot betrouwbare informatie en waar maatschappelijke organisaties veilig kunnen opereren. Tisungane Nanthoka, programmamanager van Connect, Defend!, Act! zegt: “Met PIJ versterken we de verantwoordingsplicht en helpen we maatschappelijke actoren om effectief te werken, ook online.”
Deze samenwerking is een stap naar een Malawi waar transparantie, verantwoording en burgerparticipatie centraal staan.
